Przyglądając się z bliska Europejskiemu Forum Nowych Idei, które po raz kolejny odbyło się w Sopocie, a także obserwując komentarze, jakie pojawiły się przed, w trakcie i po tym wydarzeniu, jedno stało się jasne – weszliśmy już w okres przedwyborczy. Politycy i aktywiści juz teraz próbują podporządkować rozmowę o zmianach i ideach agendzie walki o przyszłą władzę.

Europejskie Forum Nowych Idei organizowane jest przez Konfederację Lewiatan we współpracy z miastem Sopot i BusinessEurope. Trwa trzy dni i, podobnie jak wiele innych konferencji, służy za miejsce spotkań polityki i biznesu. Sam Sopot regularnie gości wiosną m.in. przedstawicieli Polskiej Izby Komunikacji Elektronicznej, a w Gdańsku niebawem rozpocznie się spotkanie Związku Telewizji Kablowych w Polsce Izba Gospodarcza. EFNI wyróżnia się jednak na tym tle zarówno rozmachem, jak i poziomem merytorycznym. Więcej jest też przedstawicieli świata nauki, a dyskusje o filozofii, literaturze i społecznych trendach trwają do późna w nocy.

W poprzednich edycjach forum udział brał premier, ministrowie, profesorowie renomowanych europejskich uczelni. Także więc i ostatnia, jubileuszowa, 15. edycja zapowiadała się jako ważne i ciekawe spotkanie. Zaproponowany temat: "Nowy świat, nowa Europa, nowa Polska, nowy człowiek" wskazywał ścieżki tematyczne, które rozwijały się równolegle w kilku salach hotelu Radisson Blu.

Ciekawy start

Henryka Bochniarz otwierając konferencję zastanawiała się czy doświadczamy obecnie rewolucji, a jako najbardziej rzucające się w oczy wskazała zmiany geopolityczne, w ramach których podważone zostały dotychczasowe relacje Europy ze Stanami Zjednoczonymi. Odniosła się także do rewolucji technologicznej, którą napędza rozwój sztucznej inteligencji.

Ponieważ fundamentem nowego świata mają być wartości, pierwszy wieczór poświęcono właśnie im. Odbyła się dyskusja filozofów i publicystów o sensie życia, a prof. Jerzey Hausner w rozmowie z kardynałem Grzegorzem Rysiem poruszył temat AI w kontekście ostatniej encykliki papieskiej "Magnifica Humanitas". Nie odkryli tu może niczego szczególnie nowego, niemniej powrót tematu ludzkiej godności w kontekśce technologii ma swój sens.

Bieg na cztery ścieżki

Kolejne dwa dni prelekcji i debat wypełniały wspomniane ścieżki tematyczne. Nasz Nowy Świat czyli geopolityczna toczyła się z udziałem ekspertów, których rzadko gościmy w Polsce. Była wśród nich była premierka Nowej Zelandii Helen Clark, były premier Włoch Enrico Letta, czy Erik Angner, ekonomista z Uniwersytetu Sztokholmskiego.

Trasa oznaczona jako Nasza Nowa Europa próbowała zredefiniować rolę Unii Europejskiej w nowym, międzynarodowym układzie sił. Poruszano zarówno perspektywę finansową, jak i nowe regulacje, znów w kontekście nowych technologii i AI. Podjęto też próbę powrotu do dyskusji o wprowadzeniu w Polsce euro.

W ten sposób łagodnie przechodzimy do ścieżki Nasza Nowa Polska, w ramach której toczyły się rozmowy dotyczące predykcji zmian politycznych (Michał Szułdrzyński z Rzeczpospolitej z Antonim Dudkiem) przeprowadzono też m.in. bardzo ciekawą dyskusję o potencjale polskiego przemysłu kosmicznego. Także na innych salach szukano nowych źródeł polskiego wzrostu gospodarczego, a obecna była w nich kwestia elektrowni wiatrowych i atomowych, co obecnie szczególne ważne jest dla Pomorza.

- To, na czym budowaliśmy polski sukces, w większości przestaje być możliwe do wykorzystania – mówiła Henryka Bochniarz, która szans na rozwój upatruje w przemysłach kreatywnych, takich jak gaming, design, moda, ale też w przemyśle kosmicznym, a ściślej mówiąc w systemach satelitarnych. – Może nie będziemy budować statków kosmicznych, ale na pewno możemy budować ich części – zaznaczyła.

Duże zainteresowanie komentatorów wzbudziło zapowiedź uczestnictwa w jednym z paneli Barbary Mróz-Gorgoń (byłej pełnomocniczki rządu do promocji marki Polski), która ze względu na stan zdrowia (grypa) ostatecznie nie pojawiła się na nim. Na EFNI nie dotarł też zapowiadany premier Donald Tusk.

Nie wszystko można mieć

- O ostatniej ze ścieżek (Nasz Nowy Człowiek) powiedzieć mogę najmniej, ponieważ na EFNI po prostu nie sposób uczestniczyć we wszystkim. Wspomnieć jedynie mogę temat potencjału kobiet, poruszany m.in. w związku z przepisami wprowadzającymi parytet udziału kobiet w zarządach i radach nadzorczych.

Wnioski z sopockich debat tradycyjnie już tafią do rządu w formie rekomendacji, a wśród odczytywanych przez Henrykę Bochniarz na zakończenie EFNI postulatów Deklaracji sopockiej pojawiło się niestety kilka aż zbyt dobrze znanych.

Wspomnę tu choćby o stabilności prawa. To potrzeba wszystkich przedsiębiorców pod każdą szerokością geograficzną. Lewiatan od lat postuluje by każda zmiana w systemie podatkowym wprowadzana była z sześciomiesięcznym wyprzedzeniem (vacatio legis), co dałoby im odpowiedni czas na adaptację. Przed laty nie brak też było obietnic i zapewnień, że zmieni się to po wyborach. To, że postulat ten kierowany jest dziś ponownie do aktualnie rządzących świadczy o tym, że pamięć polityków jest niezwykle krótka.